News
The Elements
December 4 2013 | March 2 2014 You are kindly invited to the grand opening of 'The Elements' on December 1 , 2013, from 4-6 pm This exhibition is a preview for the Amsterdam Beach Art Biennale, a two yearly multi- and interdisciplinair festival which will pilot in 2015. Participating Artists: MAURICE BRASPENNING, IRINA BIRGER, CAROLINE DE BRUIJN, CHARLOTTE DUMAS, TAMAR FRANK, WINEKE GARTZ, FRANK HAVERMANS, ADMIRE KAMUDZENGERERE, KEETJE MANS, JACCO OLIViER, INGE REISBERMAN, MARCEL VAN DER VLUGT, HANS WILSCHUT 'The Elements' is also the farewell exhibition of director Sabine Huis. Opening hours:wednesday to sunday from 1-5 pm. Guestcurator: Aart van der Kuijl Idea and concept: Sabine Huis/Aart van der Kuijl Zandvoorts Museum Swaluestraat 1 2042 KA Zandvoort 023-5740280 museum@zandvoort.nl www.zandvoortsmuseum.nl
38 CC Expositieruimte
U ben van harte uitgenodigd voor de duo tentoonstelling van Stefan Gross en Hans Wilschut. Van 23 November tot 19 Januari 2014 De opening wordt verricht door Edo Dijksterhuis (kunsthistoricus, journalist and publicist) op zaterdag 23 November 0m 16 uur. 38CC Expositieruimte Gebouw Bacinol 2 Hooikade 13 2637 AS Delft The Netherlands www.38cc.nl [categorie posts="5" cat="nieuws"]
Urban Landscapes IV
This travelling exhibition about urbanisation and re-definition of the landscape will take place from November 16 to December 22 2013. Works by: Karin van Bodegom, Mark Robert Peters, Albert Zwaan, Aram Tanis, Cecile van Hanja, Hans Wilschut, Ingrid Siliakus en Nico Kool. Opening Saturday November 16, 2013, 5 p.m. Openingspeech by Maarten Min, architect and owner of Min2BOuw-Kunst, Bergen. galerie Wegert & Sadocco (Paris-Tokyo-Winkel) Bosstraat 7 1731 SB Winkel The Netherlands info@kunstinwinkel.nl www.kunstinwinkel.nl Open: sat-sun 2-5 p.m. [categorie posts="5" cat="nieuws"]
Lagos Photo 2013
The fourth edition of LagosPhoto 2013, themed The Megacity and the Non-City, opens October 26th, 2013. Please see our schedule of exhibition openings and events taking place throughout the duration of the festival. Grand Opening: Lagos Photo 2013 Ocean View at Eko Hotel & Suites October 26, 2013 6 PM Adetokunbo Ademola Street, Victoria Island
The Grand Opening inaugurates the fourth edition of the LagosPhoto Festival, themed The Megacity and the Non-City, which explores how the development of urban centers in Africa and the technical advance of photography have transformed our sense of place in a globally connected world. The Grand Opening Ceremony is open to the public with a suggested donation of N1000. All proceeds go to the LagosPhoto Foundation.
[categorie posts="5" cat="nieuws"]
Unseen photo fair 2013
A fair with a festival flair 26 September – 29 September 2013 Westergasfabriek, Amsterdam On show: Hans Wilschut, David Verbeek and Lonneke de Groot (Winner Best of Graduates Photo Talent Award ‘13) Booth: #48 galerie Ron Mandos For more information please contact: Fenna Lampe | fenna@ronmandos.nl www.unseenamsterdam.nl [categorie posts="5" cat="nieuws"]
Article: Freunden von freunden
The fire station at the ground floor is still in use, with fire engines rushing out now and then to save the city of Rotterdam. The second floor houses firemen on duty. Tough looking guys hang out in the courtyard smoking cigarettes or joints, as they wrap up their day of community service. Across the street second hand car dealers wax their merchandise. On the top floor of the old Roteb cleaning and rubbish removal building, city cleaners used to start and finish their shifts. Some fifteen washing cabins stand empty along the hallway, where the workforce once scrubbed the street filth off their backs, arms and faces; a quiet reminder of the place’s former occupants. The hallway is cramped with old tailor dummies, partly dismantled installations, wooden frames, and unidentifiable requisites. The members of the recognised artistic collective Het Wilde Weten set up shop here some time ago. At the end of the hallway we find the studio of photographer and visual artist Hans Wilschut. Huge photos mostly of intriguing cityscapes cover the walls of the cluttered space. The groceries in a corner of a table and the drying bathing towel on a chair reveal that Hans spends most of his time here. But it turns out he is mostly on the road doing what he likes best: exploring places with his Hasselblad. This is the first portrait of a series of photographer and photography collector portraits in partnership with Unseen Photo Fair. Read More [categorie posts="5" cat="nieuws"]
Platform 57
De Nederlandse kunstenaar Hans Wilschut maakt speciaal voor Platform57 in Den Haag de site-specific installatie 'System As Second Skin'. Hans Wilschut maakte speciaal voor deze installatie een foto in Hong Kong, van een ongeordend pijpenstelsels dat als een organisch geheel aan de buitenzijde van een gebouw hangt. Wilschut combineert zo letterlijk het informele karakter van ruimtelijke ordening in Azië met de veel strakker georganiseerde Nederlandse samenleving. De enorme foto volgt de architectuur van het bijzondere gebouw van architect Sjoerd Schamhart uit 1957. Het beeld beslaat de hele muur boven de linkervleugel. De foto is als een dunne folie aangebracht op de tegelwand en wordt als het ware één met de structuur van het gebouw. Daarnaast toont Wilschut een aantal fotowerken in de tentoonstellingsruimte van Platform57. De tentoonstelling opent zondag 5 mei om 16.00 uur. Locatie: Platform57, Zuidlarenstraat 57, Den Haag. Duur: van 5 mei tot en met 30 juni 2013 Meer informatie
Fusion, 2012, Utrecht (details hier)
Hans Wilschut reflecteert met zijn fotowerken op meeslepende wijze op hedendaagse ontwikkelingen in de stedelijke omgeving in onder meer Europa, Afrika, Azië en Amerika. Het zijn spectaculaire landschappen, gefotografeerd vanaf bijzondere standpunten. Hij klimt met zijn grootformaat camera in hoogwerkers, kranen en op bruggen. Regelmatig gaat dit gepaard met intensieve onderhandelingen met de plaatselijke autoriteiten, maar uiteindelijk bereikt hij altijd zijn doel.
Naast 'System as Second Skin' is onder meer het grote fotowerk 'Fusion' te zien. Dit beeld combineert de kantooromgeving van een bankkantoor met een parkeerplaats van een tegenoverliggend kantoor dat al lange tijd leegstaat. Het werk zet zo op poëtische wijze de huidige bankencrisis af tegen de langdurige leegstand van kantoren.
'System' wordt mede mogelijk gemaakt Stroom Den Haag, Gemeente Den Haag, Vestia en I-oms
Platform57 brengt kunst in Escamp
Platform57 is een nieuw podium voor beeldende kunst in het gebouw Zuid57, het culturele hart van de wijk Escamp in Den Haag zuidwest. Platform57 programmeert tentoonstellingen met ruimtelijke beeldende kunst en site specific installaties op verschillende plekken in, op en om het gebouw. Ook organiseert Platform57 diverse activiteiten rond de tentoonstellingen zoals educatieve programma’s en filmavonden. Behalve Platform57 zijn ook Theater Dakota, een dependance van Filmhuis Den Haag en een dependance van het Koorenhuis in Zuid57 gevestigd.
Om dit project mede mogelijk te maken, verschijnt bij er bij Platform57 Editions een speciale Hans Wilschut kunsteditie:
'System As Second Skin', 2013, Hong Kong.
Formaat 20.7x30 cm. Editie 30.
Ultrachrome print op silver gloss white paper op dibond.
€195,00 ex. verzendkosten.
Deze is verkrijgbaar via de webshop van Platform 57
Fotográfica Bogotá
De serie 'Moments in Between' is geselecteerd door Fotomuseo Bogotá, Colombia voor Fotográfica Bogotá 2013. Mijn werk zal worden getoond in de hoofdtentoonstelling en tijdens een solo presentatie in Galeria Dos Casas. Fotográfica Bogotá 4 mei - 15 juni 2013
Meer informatie
Nieuwe Serie: Utrecht Central
Een nieuw project voor Stichting Stedelijke Fotografie Utrecht is recentelijk opgeleverd. Deze werken brengen de veranderingen van het Centraal Stations gebied in Utrecht in beeld. Aan het project is tussen 2011 en 2012 gewerkt. Bekijk deze serie.
Art Brussels 2013
'Interlude', foto Hans Wilschut
bekijk dit werk groot
Tijdens Art Brussels toont galerie Ron Mandos een selectie van werken van verschillende getalenteerde kunstenaars:
Isaac Julien (UK), Hans Op de Beeck (BE), Nick Ervink’s (BE), Lorenzo Quintanilla (NL), Hans Wilschut (NL), Levi van Veluw (NL)
Wij heten u van harte welkom op de beurs in Brussel!
Art Brussels 18-21 april 2013
Galerie Ron Mandos
Stand 10, Hal 3D
meer informatie
Neem contact op met de galerie voor meer informatie:
Fenna Lampe, +31 6 229 29 210 or by email or Toby Robinson
www.ronmandos.nl
De Miami Series Hans Wilschut | Edo Dijksterhuis
New York en San Francisco mogen dan wedijveren om de titel ‘meest gefilmde stad ter wereld’, voor liefhebbers van tv-series is Miami de meest herkenbare stad in de Verenigde Staten. In CSI Miami zoeven Horatio Caine en zijn forensisch team over 8-baans snelwegen van bloederige crimescene naar groezelige buitenwijk. Massamoordenaar Dexter doet zijn methodes om lijken op te ruimen uit de doeken tegen een achtergrond van pastelkleurige art deco-huizen. En – meer retro, maar verankerd in het collectieve bewustzijn – in Miami Vice scheuren Crockett en Tubs in hun Ferrari langs blikkerende kantoortorens of per speedboot voorbij hagelwitte stranden. Op tv is de stad decor. De stad is de achtergrond voor stedelijke actie. Dit is de speeltuin van bikini-babes met cocktails in hun hand, de arena voor zakenlui met mobiele telefoons tegen hun oor geplakt, de zonovergoten hel voor daklozen die hun complete leven meezeulen in een winkelwagentje. Kunstenaar Hans Wilschut heeft in zijn nieuwste werk Miami geportretteerd. Maar in zijn foto’s zijn de stadsbewoners opvallend afwezig. Er is geen mens te zien. Wilschut toont de stad zonder het leven, puur en alleen als decor. En dat doet je als kijker des te meer denken over wie die mensen eigenlijk zijn. Want wat voor volk bouwt er nu zulke megalomane torens? Hoe manoeuvreren de stedelingen binnen dat netwerk van asfaltstroken? Zouden ze fijn werken en lekker wonen tussen al dat beton en spiegelend glas? Op het eerste gezicht is het Miami van Wilschut een omgekieperde blokkendoos op reuzenformaat. Bijzonder sculpturaal, als een verzameling geometrische vormen, maar ook nogal steriel en doods. Er is geen organische connectie tussen het ene superhotel en het andere megakantoor. Tussen die plekken waar wordt gegeten, geslapen, geruzied, geld verdiend en gevreeën zitten poelen niemandsland, ‘terrain vague’ waar je het liefst zo snel mogelijk en per auto met airconditioning doorheen rijdt. En toch heeft Miami in de geesten van duizenden tv-kijkers, vakantiegangers en pensionado’s het imago van sexy uitgaansstad en subtropisch rustoord. Miami is een stad met veel gezichten, gezichten die vaak tegenstrijdig zijn. Op basis van het aantal inwoners levend onder de armoedegrens bestempelde de US Census Bureau in 2004 ‘The Magic City’ als op twee na armste stad in Amerika. Vijf jaar later riep de Zwitserse bank UBS Miami uit tot ‘rijkste stad in de VS’, maar dan gemeten naar koopkracht. De zware industrie zorgt voor milieuoverlast, maar de stad kan ook pronken met de titel ‘schoonste Amerikaanse stad 2008’, met dank aan zakenblad Forbes. Juist door zijn op het eerste gezicht afstandelijke manier van werken geeft Wilschut in zijn foto’s een gezicht aan de mensen die schuil gaan achter de statistieken en de ranglijstjes. Hij doet dat door de gebouwen, de infrastructuur en de skyline die het decor zijn van het dagelijks leven tot hoofdrolspelers te maken. Overdag rijdt de fotograaf rond in de stad, op zoek naar geschikte locaties. Hij krabbelt adressen in zijn opschrijfboekje en neemt snapshots. Hij neemt de lift naar de hoogste verdieping van bankgebouwen en controleert hoe de security werkt. Het eigenlijke werk begint als de zon onder is. Dan dringt hij gewapend met statief en camera binnen bij de locus deliciti van zijn keuze. Op het rand van de nacht, als de architectuur baadt in kunstlicht, legt hij individuele gebouwen vast of verkeerspleinen.Het resultaat is onwerkelijk en bijna abstract, alsof je naar een maquette kijkt. De stad is gereduceerd tot vlakken en lijnen, zeker in de foto’s waarin Wilschut inzoomt op een gevel en er geen dak, stoep of horizon te zien is die houvast geeft. Het grote formaat waarop de foto’s zijn afgedrukt, zorgen ervoor dat je als kijker het beeld binnen wordt gezogen. Het werk van Hans Wilschut doet soms denken aan dat van de Duitse fotograaf Michael Wolf. Maar in Wolfs foto’s van appartementgebouwen zijn vaak nog mensen te herkennen. Ze zwaaien, steken een middelvinger op naar de fotograaf of gaan gewoon hun gang. Wolfs werk laat zich lezen als een zoekplaatje vol menselijk leven. Wilschut laat dat element weg. Hij toont het theater van het leven, terwijl de acteurs net even met lunchpauze zijn. Wat Wilschut doet is meer dan achitectuurfotografie. Hem gaat het niet alleen om de vormen en het ritme in het beeld. Hij legt de emoties en de verhalen bloot die daarachter liggen. De weemoed die uitgaat van een lantaarnpaal naast een parkeerwachtershokje, de ironie van een wooncomplex met de naam ‘Court’ dat zich op betonnen pijlers verheft boven een asfaltstrook die niets van een plein heeft, de mechanische sensualiteit van een snelweg die zich door een shoppingmall boort. Lang nadat Crocket, Tubs, Horatio en Dexter hun hielen hebben gelicht blijft dit decor staan dat de sporen draagt van hun acties. Dat is wat Wilschut vastlegt. Daarmee bedrijft hij eigenlijk een vorm van ad hoc archeologie. Met zijn camera blaast hij het stof van een beschaving af en toont hij ons haar zonder het geroezemoes van het alledaagse leven. Hij legt de geschiedenis vast terwijl zij gebeurt.
Futuristisch Ruimtestation | Xandra de Jongh
Degene die niets afweet van wat zich afspeelt in de hedendaagse fotografie, komt met deze tweedeling een heel eind: kwetsbare pubermeisjes en stedelijke landschappen. Het zijn de twee meest dominante onderwerpen in alle kunstfotografie die je op dit moment ziet.Ter verdieping van deze kennis is het handig om te weten dat het portretteren van pubermeisjes inmiddels op een artistiek dood spoor is geraakt. Navolgers van trendsetter Rineke Dijkstra hebben het onderwerp volledig afgegraasd. Daarentegen zit het stedelijk landschap als onderwerp nog in de lift. Krankzinnige metropolen, eindeloze nieuwbouw, non-descripte bouwplaatsen; de wereldwijde stedelijke groei biedt vooralsnog genoeg beeldperspectief. Niet dat documentaire fotografie in deze omhelzing een rol speelt. De fascinatie voor het stedelijk landschap begint en eindigt bij de wens een eigen werkelijkheid te creëren. De fotobeelden – veelal in groot formaat – zijn geënsceneerd of anderzijds gemanipuleerd. Gerommel met schaal, licht en scherpte-diepte is daarbij een favoriete methode. Cru gesteld is de uitkomst in al die fotowerken vaak dezelfde: de esthetisering van het stedelijk landschap. Ook in het werk van de fotograaf Hans Wilschut proef je deze gemanipuleerde esthetisering. Met een technische camera fotografeert Wilschut industriële en stedelijke landschappen overal ter wereld – bij voorkeur ’s avonds en ’s nachts. Door de foto’s langer te belichten dan noodzakelijk, tovert hij uit de stedelijke materie van stenen, glas en beton een verborgen stad te voorschijn – een stad die louter uit licht en kleur bestaat. Het levert beelden van fictieve landschappen op. De werkelijkheid van een bouwplaats, actieve hijskranen en felle bouwlichten, krijgt in handen van Wilschut de aanblik van een futuristisch ruimtestation. Een boorplatform in zee wordt een glanzende spiegelstad. Een enkele keer fotografeert Wilschut overdag. De stad, die in het woestijnstaatje Dubai uit het zand wordt gestampt, trilt je in het ijle licht als een fata morgana tegemoet. Een parkeerplaats vol scheuren en onkruid oogt als een satellietfoto van onbewoonde eilandjes met tropische vegetatie. Toch bestaat de verborgen stad van Wilschut uit meer dan louter stilistische plaatjes. In zijn beelden, waarin de nadruk ligt op de menselijke ingrepen in het landschap (de mens zelf is afwezig), weet hij nog een andere laag aan te boren. Soms slechts zichtbaar door een klein detail. Zoals het enkele lichtje dat brandt in appartement 11071-C (hotel), in een verder verlaten kolossaal nieuwbouwwooncomplex. Met dit soort details weet Wilschut het stedelijk landschap op scherp te zetten: als de gematerialiseerde herinnering aan de verlangens van de mens.
Reconstructie van een herinnering | Piet de Jonge
'Even kijken waar die schoenen nou hangen...' Hans Wilschut zit achter het grote scherm van zijn apple computer. Hij laat een foto zien van een flatgebouw in Johannesburg. Het is een opname die hij maakte na het vallen van de avond. In bijna alle appartementen brandt licht. Door de vlakverdeling van de ramen en de verschillende kleuren licht lijkt de gevel lijkt op een glas-in-lood-raam in een kerk. Maar als je verder kijkt dan zie je dat het witte beton vol roestvlekken zit. Sommige kozijnen zijn kapot, vensterglas is provisorisch dichtgemaakt en veel gordijnen hangen scheef of bedekken het raam maar voor een deel. Het is duidelijk dat de flat niet in een chic deel van Johannesburg ligt hoewel de architectuur lijkt op de modernistische bouwwerken uit de tijd van Le Corbusier. Het maakt de foto spannender omdat er meer aan de hand is dan alleen maar een registratie van een type gebouw dat men over het allgemeen als mooi ervaart. Op deze foto is te zien hoe intensief het gebouw wordt bewoond zonder dat er mensen zichtbaar zijn. Nadat hij op zijn beeldscherm heeft ingezoomd op steeds weer een ander deel van de foto vindt Wilschut de schoenen terug. Hij moet lachen want die schoenen geven hem nog meer aanleiding om te fantaseren over de bewoners. Zij maken dat ene raam nog net iets persoonlijker dan al die andere. Ik vind het bijzonder om te ontdekken dat al die grote foto's van grote gebouwen in grote steden voor hem steeds verhalen vertellen over mensen. En dat terwijl die mensen zelf niet of nauwelijks in beeld zijn. Het zijn de sporen die het verhaal vertellen als het 'circumstantial evidence' in een politieserie. Met wat speurwerk raak je als kijker steeds verder betrokken en is het mogelijk om te vermoeden wat er achter de facades gebeurd. Wilschut stelt dat fotografie per definitie niet eerlijk is. Altijd kiest de fotograaf een standpunt en een belichting. Het is een onvermijdelijke vertekening van de werkelijkheid. Als je door de lens van camera kijkt is dat anders dan kijken naar de wereld om je heen zonder lens. Wilschut beschouwt het zijn taak om in beelden te vangen wat hij op een bepaald moment aantreft en hem op dat moment boeit. Dat ene beeld en dat ene moment vastleggen kan soms uren duren. Soms is hij er zelfs dagen mee bezig. Hij laat me een foto zien van een gedeeltelijk ingestort flatgebouw in Lagos. Het kost hem een week voordat hij het ideale standpunt vindt om het gebouw te fotograferen zoals hij wil. Door weersomstandigheden slaagt hij er niet in om de opname te maken die hij voor ogen heeft. Drie maanden later is hij opnieuw in Lagos en na een weeklang bizarre onderhandelingen te voeren lukt het hem om het om een goede foto te maken. Bij andere locaties kan de lichtval zo bepalend zijn voor het effect dat hij verschillende momenten van de dag uitprobeert om pas in zijn atelier te kiezen welke foto precies dat weergeeft wat hij voelde toen hij op die plek was. Iedere foto is gepland en strak georganiseerd. En uit zijn verhalen blijkt dat dit nog veel meer is dan op het eerste gezicht uit die strakke foto's valt op te maken. Hij bezoekt graag grote steden om foto's te maken. Steden met miljoenen bewoners, Grote urbane conglomeraten die laten zien dat de mens van nu in een andere wereld leeft dan 100 of meer jaar geleden. Juist door in dit soort steden op verschillende plekken in de wereld te fotograferen kan hij laten zien dat overal iedereen elkaar herhaalt: globalisering. Wilschut laat de inwisselbaarheid van plekken zien. Zo is het op de foto's uit China geen Chinees teken te vinden. Het is ook lastig raden waar de andere flatgebouwen op zijn foto's staan tot je de plaats op het titelkaartje leest. Voor Wilschut is de grootsteedse architectuur symbool voor de verandering die de mens teweeg brengt. Vaak zijn de opnames gemaakt rond de schemering of aan het begin van de avond. De lampen zijn aan en de lucht kleurt donker. Het boek dat verschijnt bij de tentoonstellingen in Museum Boijmans Van Beuningen en MKgalerie heet Lyrical Reflections. De lyriek zit hem niet alleen in de magie van dat blauwe uur. Wilschut laat in zijn foto's zien dat hij bewogen wordt door het leven van de mens om hem heen. Of dat nu in de Rotterdamse haven is, in een van de nieuwe miljoenensteden in China of in Johannesburg waar een paar schoenen buiten het raam hangt.
Eyes Wide Shut | Xandra de Jongh
Krankzinnige metropolen, voortwoekerende nieuwbouw, non descripte bouwplaatsen, eindeloze fly-overs; de roller coaster van de wereldwijde stedelijke groei biedt een onuitputtelijk beeld perspectief voor de hedendaagse kunstfotografie. Met het stedelijk landschap voor de camera lens is the sky letterlijk the limit. Documentaire fotografie speelt in deze omhelzing nauwelijks een rol. De fascinatie voor het stedelijk landschap begint en eindigt bij de wens om een eigen werkelijkheid te creëren. De fotowerken – veelal in groot formaat – zijn geënsceneerd of anderzijds gemanipuleerd. Gerommel met schaal, licht en scherpte-diepte is daarbij een favoriet middel. Cru gesteld is de uitkomst in al deze fotowerken vaak dezelfde: de esthetisering van het stedelijk landschap. Deze gemanipuleerde esthetisering is ook te proeven in de urbane stillevens van Hans Wilschut. Foto’s waarin de mense-lijke ingrepen in het landschap centraal staan, maar waar de mens zelf afwezig is. Met een technische camera fotografeert Wilschut over de hele wereld stedelijke en industriële landschappen, vaak ’s avonds en ’s nachts. Door de foto’s langer te belichten dan noodzakelijk, tovert hij uit de stedelijke materie van stenen, glas en beton een verborgen stad te voorschijn, een stad die louter uit licht en kleur bestaat. De tijd wordt hier zodanig geïntensiveerd, dat zij beelden van fictieve landschappen oplevert. De werkelijkheid van een bouwplaats met actieve hijskranen en felle bouwlichten, krijgt onder handen van Wilschut de aanblik van een futuristisch ruimtestation. Een boorplatform in zee doemt op als een glanzend spiegelpaleis. Een in fel daglicht gefotografeerde stad, die in het woestijnstaatje Dubai uit de grond wordt gestampt, trilt je als een ijle fata morgana tegemoet. Soms transformeert het stedelijk landschap in een abstract schilderij. De spiegelende gevelhuid van een wolkenkrabber in het werk rise, zindert met oranje en blauwe kleurvlakken als een Mark Rothko. De ijle, lichtblauwe echo gevangen in 'South Ferry' roept de herinnering op aan Monet’s schilderkunstige experimenten met de werking van het licht. Het stedelijk landschap wordt in de fotowerken van Wilschut afwisselend gedefinieerd door verstilling, abstractie, reflectie en beweging. Wilschut maakt geen series; elke foto vormt een opzichzelfstaand werk. In zijn werkproces is het juiste gevoel en de juiste timing van essentieel belang. Het gebruik van een technische camera duldt ook geen snelle snapshotsituaties. In die zin vormt ze de perfecte metgezel voor Wilschut, die zijn locaties tot in het kleinste detail wil doorgronden. Vooraf doet hij onderzoek, eenmaal op reis keert hij soms meerdere keren terug op dezelfde locatie. Er is Wilschut absoluut alles aan gelegen dat het geschoten beeld synchroon loopt met het beeld dat zich gedurende het artistieke proces in zijn hoofd heeft genesteld. Hij maakt het zichzelf niet makkelijk. Dat de nachtfotografie in recente werken deels is ingeruild voor het fotograferen bij daglicht, heeft veel te maken met de onveiligheid van de locaties die Wilschut de laatste jaren bezocht. Afrikaanse steden als Lagos en Johannesburg laten zich slecht lenen voor nachtelijke omzwervingen, zeker als het blanke buitenstaanders betreft. Soms zijn de locaties die Wilschut kiest letterlijk ontoegankelijk. In Lagos fotografeerde hij het half ingestorte gebouw van een ontwikkelingsbank. Al drie jaar staat het gebouw er zo openlijk in het straatbeeld bij, maar het als zodanig fotograferen ligt bij de Nigeriaanse autoriteiten te gevoelig. (De instorting, waarbij 37 mensen om het leven kwamen, zou te wijten zijn aan corrupt gerommel met vergunningen.) De desolate toestand van het gebouw in de hoofdstad is, zeker gelet op haar vroegere functie, teveel een metafoor voor de staat van het Afrikaanse land zelf. Het is precies die metafoor die Wilschut op subtiele wijze verbeeldt in 'Landmark', het werk waarin zijn bezoek aan Lagos resulteerde. Wilschut gaat hier voorbij de stad als louter een decor van een stedelijk landschap, een verzameling van willekeurige artefacten. Hij toont ons de tekens van een onzichtbare stad, een stad die verder reikt dan haar gematerialiseerde vorm. Datzelfde is te vinden in een werk dat is ontstaan tijdens een gastverblijf in Zuid-Afrika in de zomer van 2008. 'Relocation' wordt bijna in zijn geheel gevuld door het frontale aangezicht van een flatgebouw. In het avondlicht springt vanachter de grote, felverlichte ramen een veelkleurige lappendeken in het oog. Het is de bonte verzameling van gordijnen, waarmee de bewoners op zichtbaar provisorische wijze hun individuele woonruimte hebben afgeschermd van de buitenwereld. Naast een esthetisch beeld levert Relocation ook een sterk symbolisch beeld op. Wilschut gaat in dit werk in op de verschuiving van de eerste en de derde wereld. In Johannes-burg biedt de leegloop van bedrijfskantoren een wooncarrière voor mensen uit de townships, die door leegloop van bedrijvigheid richting downtown J’oburg zijn getrokken. 'Relocation', waar in de typerende informaliteit van de derde wereld is verpakt in de strakke lijnen van een modernistisch grid, geeft deze migratie op subtiele wijze een gezicht. In die zin bestaat het stedelijk landschap voor Hans Wilschut uit meer dan stilistische beeldrijmen. In geënsceneerde schoonheid is hij sowieso niet geïnteresseerd. De werkelijkheid biedt genoeg visuele bouwstenen. Bouwstenen die door hem gretig, maar zorgvuldig gebruikt worden om uit te komen op een juiste wisselwerking tussen beeld, inhoud en esthetiek. Met de werkelijkheid als scharnierpunt richt Wilschut zich bewust op de perceptie van de hedendaagse kijker. Deze denkt inmiddels zo gehaaid te zijn in het lezen van beelden dat hij zijn ogen nauwelijks nog de tijd geeft om echt te kijken. Blindelings wordt een beeld gescand en opgeslagen, op weg naar het volgende item dat zich aandient. Ondertussen is onze perceptie beschamend voorgeprogrammeerd geraakt, zo laat Wilschut zien als hij in fel daglicht de buitenkant van een supermarktgebouw fotografeert. De gevelhuid van het gebouw reflecteert ogenschijnlijk de omgeving; een decor van een rotsachtig strand. Dan valt op dat de weerspiegeling wel erg strak is uitgevallen. Alsof het als een goedkope snoepwikkel om het gebouw zit gestrikt. Wie zijn ogen inmiddels gebruikt ziet dat het gebouw inderdaad is beplakt met een ordinaire plakfolie. Vertrouwd met foto’s van spiegelende wolkenkrabbers registreren we in eerste instantie blasé een teken van grootstedelijkheid, dat - de weinig stadse afbeelding daargelaten – er in werkelijkheid slechts een goedkope imitatie van blijkt te zijn. Goed beschouwd is Hans Wilschut een verhalenverteller. In gelaagde fotobeelden over onze geürbaniseerde planeet verweeft hij verhalen over de tekens van het stedelijk landschap. De kracht van Wilschut is dat hij dit landschap niet eenzijdig gebruikt. Hij analyseert, doorwroet en distilleert. Hij laaft zich aan specifieke details, en weet met het vangen van diezelfde details het stedelijk landschap tenslotte op scherp te zetten. In zijn fotobeelden vangt Wilschut de stad als het gematerialiseerde verlangen van de mens. De stad wordt geportretteerd als een herinnering. Een dergelijk portret is ook sterk aanwezig in de gefotografeerde reflecties van wolkenkrabbers. Fijntjes maken deze werken duidelijk, dat de spiegelende gevels van de nieuwste gebouwen - hoe graag ze dat ook willen etaleren - nooit het heden, maar altijd alleen het verleden van een stad reflecteren. Gelijk aan het ondefinieerbare karakter van een herinnering, zijn een specifieke tijd en plaats eigenlijk afwezig in het werk van Wilschut. De wereldwijd geschoten foto’s ogen als de beelden van één enkele supermetropool. Dat culturele identiteit in het fenomeen globalisering hoe koortsachtig ook nagestreefd in de onvermoeibare, wereldwijde productie van architectonische landmarks een ideefixe is, wordt daarmee door Wilschut zonder meer onderstreept. Maar een dergelijke rationele (of moralistische) notitie raakt niet aan de kern van zijn werk. Die kern, de ziel van het werk, is eerder poëtisch en dromerig en roept associaties op met de onzichtbare steden van Italo Calvino. In zijn boek Le Città Invisibili (De Onzichtbare Steden, 1972) laat de Italiaanse schrijver de middeleeuwse ontdekkingsreiziger Marco Polo verslag doen van zijn reizen aan de machtige keizer Kublai Khan. Polo vertelt de keizer in korte fragmenten over de vijfenvijftig steden die hij in diens uitgestrekte rijk bezocht. De steden dragen namen als Eufemia, Tecla, Filide, Pirra, Eusapia en Isidora. Ergens in het relaas begint het de keizer te dagen dat de steden van Marco Polo op elkaar lijken. Hij realiseert zich vervolgens dat hij luistert naar beschrijvingen van plaatsen die in het echt niet bestaan, naar verhalen over denkbeeldige steden. Wanneer de keizer Marco Polo hierop aanspreekt laat Calvino Polo antwoorden: ‘Met steden is het als met dromen: van alles wat je je kunt voorstellen kun je dromen maar ook de meest onverwachte droom is een rebus die een verlangen herbergt, ofwel het omgekeerde ervan, een angst. Steden, net als dromen, zijn opgebouwd uit verlangens en angsten, ook al is de draad van hun verhaal geheim, zijn hun regels absurd, de perspectieven bedrieglijk, en verbergt iedere zaak een andere zaak. (...) Bij een stad geniet je niet van de zeven of zevenenzeventig wonderen, maar van de antwoorden die ze geeft op een vraag van jou.’ En zo is het ook bij Hans Wilschut. Van alle steden die hij fotografeert doet hun individuele verschijningsvorm er uiteindelijk weinig toe. Alles draait om hun wezen, hun zijn. Tezamen vormen de beelden, die inzoomen en uitzoomen, één lyrische stad, een innerlijk stedelijk landschap losgezongen van plaats en tijd. In de fotowerken van Wilschut zien we de stad voorbij haar staketsel van glas, staal en beton. Zij toont ons hier haar ware essentie: als de gematerialiseerde herinnering aan de verlangens en angsten van de mens. Van de vele antwoorden is dit het meest intrigerende antwoord dat we kunnen krijgen.
Havengeheimen
door Piet de Jonge
Ik sta op een smalle loopbrug van een kraan, hoog boven het water. De blauwe reling heeft duidelijk een likje verf nodig. Voor me ligt wat vuil, maar ik kijk recht vooruit naar de overkant van het water. De avond is net gevallen en de lampen in de haven zijn aangegaan. Fel werklicht accentueert een rood schip dat wordt omringd door een paar grote gele kranen. Het blauwe licht van het bedrijf tegenover me weerspiegelt in de Maas. Rechts daarvan werpen twee lampen lange groene lijnen op het stille water. Vanaf het platform zie ik de Rotterdamse haven in hard en bont licht. De horizon straalt en laat zien dat daar altijd wordt gewerkt. Hier op deze loopbrug, in het donker en ruim 40 meter hoog, voel ik de magie van deze plek.??De haven van Rotterdam is een ongrijpbare plek, moeilijk te beschrijven of in beeld te brengen. De enorme uitgestrektheid van het gebied kan misschien met een luchtfoto of op een plattegrond worden aangetoond, maar er blijft dan niets over van de bijzonderheden. Detailopnames van schepen, containers, machines of kranen zijn het andere uiterste, maar geven evenmin weer waar het om gaat. Portretten van havenarbeiders of van directeuren of raden van bestuur, ze leveren vast mooie beelden op, maar of ze de essentie van de haven weergeven??Het Havenbedrijf Rotterdam nv vraagt Hans Wilschut begin 2009 om een reeks foto's te maken over de Rotterdamse haven voor hun kantoor op de Wilhelminapier. De opdracht laat de kunstenaar alle vrijheid om te zoeken naar een eigen invulling, maar zal in het verlengde liggen van zijn eerdere werk. Al ruim tien jaar is Wilschut gefascineerd door het urbane landschap. In de foto's die hij maakt van miljoenensteden lijkt de architectuur centraal te staan, toch is het eigenlijke onderwerp van zijn foto's juist de mens, de mens als maker van zijn eigen omgeving. Wilschut toont het resultaat van menselijke activiteit. Soms levert dat een wrang beeld op: een ruïne van een flat die is ingestort wegens gerommel met vergunningen. Maar zijn vaak grote foto's geven vooral een indruk van de massaliteit en de onpersoonlijke leefwereld van enorme aantallen mensen.?Om de uitgestrektheid van zo'n stedelijk gebied duidelijk te maken, kiest hij een hoog standpunt, meestal het dak van een hoog gebouw. Met een technische camera vangt hij nog net het licht van de ondergegane zon dat zich mengt met het kunstlicht dat gloeit in het gebied dat door de mens wordt bewoond. Voor hem is het niet belangrijk of de stad in Azië, Afrika of Amerika ligt. Zijn foto's laten zien dat de mens van nu in een andere wereld leeft dan vroeger. Juist door op verschillende plekken in de wereld te fotograferen, laat hij zien dat steden steeds meer op elkaar gaan lijken: een global community. Wilschut beschouwt het zijn taak om vast te leggen wat hij op een bepaald moment aantreft en hem boeit. Door de keuze van zijn standpunt, het moment van vastleggen en het gebruik van hedendaagse foto- en computertechniek heeft hij invloed op de werkelijkheid. Met deze ingrediënten kan hij zijn werk ook een extra intensiteit meegeven. De opdracht van het Havenbedrijf ligt voor Wilschut in het verlengde van deze manier van kijken, hij gaat zich nu bezinnen op de vraag: wat is het geheim van de haven?
Ik sta weer op een kraan, eentje uit de jaren zestig. Voor me zie ik het kolossale blauwe machinehuis. Beneden me zie ik de daken van een aantal bedrijfsgebouwen. Een ervan is wel erg groen, het enige dak dat bedekt is met mos. De zon is ondergegaan, de weerschijn hangt tegen de wolken, die op hun beurt het water een paarsrode schijn geven. De plassen op het terrein verraden dat het flink heeft geregend. De lucht is daardoor zo helder dat ik zelfs de kabels kan zien van de zendmast recht voor me. Het licht betovert me. Het beeld zou zelfs sprookjesachtig genoemd kunnen worden als die enorme opslagtanks en het petrochemische complex op de achtergrond niet zo'n harde realiteit waren. Rechtsonder me blaast de stoom een witte wolk.
Met zijn camper rijdt Wilschut van Rotterdam naar de Maasvlakte. Hij volgt de havens langs de rivier en stuit iedere keer op de hekken rond bedrijfsterreinen. Al snel ziet hij dat deze voor het publiek ontoegankelijke plekken hem de meeste uitdaging bieden en hij probeert om juist op die plekken te fotograferen. Vooral omdat daar de hoge standpunten te vinden zijn die hij nodig heeft om de weidsheid van het gebied weer te geven: dit keer geen hoge torenflats maar vooral grote kranen en hoge schoorstenen. Langzaam groeit bij Wilschut het idee dat juist deze voor de gewone man verborgen plekken voor hem de kern vormen van de haven. Met de opdracht van het Havenbedrijf in zijn zak benadert hij een aantal bedrijven om te vragen of hij foto's mag maken vanaf een kraan of een hooggelegen platform voor een schetsvoorstel. Bij het bekijken van de proefopnames realiseert hij zich dat hij eigenlijk aan het doen is wat hij het interessantst vindt: overzichten maken van gebieden die hij niet helemaal begrijpt.
Voor me ligt een enorm terrein met containers. Aan de kade liggen een paar schepen die nog volgestapeld zijn met die enorme metalen dozen. Op de kade staat een regiment takels die eerdere ladingen aan land hebben gebracht. Het terrein heeft een raster van rails waarover de containers met enorme elektromagneten verschoven kunnen worden. Door de crisis is het terrein voller dan ooit. Waar tot nu toe schepen moesten wachten om gelost te worden, is nu het wachten op een volgend schip dat de voorraad meeneemt. De hoge straatlantaarns zetten het terrein in een gouden licht, het blauwgeschilderde metaal van de laadbakken en de containers wordt erdoor versterkt. De Fransen noemen dit moment van de dag l'heure bleue, het blauwe uur: het moment dat de schemering intreedt, het daglicht langzaam verdwijnt maar het nog niet echt donker is.
Met het inmiddels gemaakte beeldmateriaal kan Wilschut gemakkelijker ook andere bedrijven overtuigen hun aanvankelijke weerstand op te geven om de fotograaf op hun terrein opnames te laten maken. Vaak kost het hem toch twee of drie maanden om toestemming te krijgen en vooral ook de beveiliging te overtuigen van de noodzaak op juist de plek en vooral op het door hem gewenste tijdstip te komen fotograferen. In een periode van een jaar lukt het Wilschut steeds verder door te dringen in de verborgen gebieden van de haven. Het wordt een bijzondere kennismaking met bedrijven zoals emo bv, de grootste drogebulkterminal in Europa, de scheeps- en offshorewerf van Keppel Verolme bv, de Europe Container Terminals, maar ook Vopak, Aluchemie en petrochemische industrieën als Argos Oil, ExxonMobil en Shell. Hij ontdekt de voordelen van globalisering: de kraan die in China een container het schip op hijst, moet hetzelfde kunnen als de kraan in Rotterdam. Om te kunnen functioneren als multinational is standaardisatie noodzakelijk.
Tussen enorme bergen ijzererts en steenkool loopt een lange rechte weg met daarlangs een lopende band die tot aan de horizon lijkt te reiken. Het enorme gele gevaarte waar ik op sta, is fel verlicht en rijdt langzaam maar met schokkende bewegingen naar de silo's aan het eind van de straat. De maten zijn overweldigend, de afstanden lijken oneindig en de hoeveelheden onmetelijk. Het lijkt een scéne uit een sciencefictionfilm. De toppen van de kunstmatige heuvels steken donker af tegen?de avondlucht. In de verte zijn de kranen te zien die de schepen lossen en nog meer grondstoffen aanvoeren. Ondanks de crisis draait het bedrijf een topjaar, omdat in de haven nu geld verdiend wordt met het opslaan van goederen. Ik rijd verder over de weg, geleid door de lampen naast de lopende band.
Langzaam krijgt Wilschut vat op het gebied en begrijpt hij steeds beter de mogelijkheden om het industriële landschap van het Rotterdamse Havengebied vast te leggen. Hij rijdt rond in zijn bus om plekken onder verschillende omstandigheden te ervaren en vertelt dat hij in die periode extreem veel naar balkonnetjes heeft gekeken. Hij ontdekt namelijk dat behalve de hekken die om de terreinen staan, er ook op hoger gelegen niveaus veel afscheidingen zijn. Ze komen hem als fotograaf goed van pas en worden voor hem uiteindelijk de visuele houvast in dit project. De constructies op balkons en loopbruggen gebruikt hij op de voorgrond van elke foto als een visuele inleiding tot het daarachter gelegen terrein. Zo probeert hij de industriële vergezichten vast te leggen van Europoort, Botlek en Maasvlakte. In de oude Rotterdamse havens zijn geen echt hoge standpunten te vinden en kan hij het overzicht dat hij nodig heeft voor zijn project niet realiseren. De afstand tot het onderwerp heeft hij nodig omdat hij de haven wil afbeelden als een universele haven. Door herkenbare punten als Euromast, Erasmusbrug en de SS Rotterdam te vermijden voorkomt Wilschut dat de afbeeldingen topografische anekdotes worden.
Het project dat hij voor het Havenbedrijf Rotterdam realiseert, bestaat uit zeventien opnames die geprint zijn op doek en gevat zijn in een frame met ledverlichting. Deze lichtbakken zijn in evenzoveel lifthallen bevestigd. Ze zijn even groot als de kopse wand van de ruimte, waar de zes liften op uitkomen (256 x 355 cm). Als een bezoeker de lift uitkomt, ziet hij de enorme foto's waar de relingen steeds de verbinding vormen tussen kijker en landschap. Wilschut gebruikt de buizen en balken met hun soms bonte kleuren om de kijker te leiden over de verschillende terreinen langs de rivier: naar een containeropslag, langs een lopende band voor ijzererts of naar de nieuwe luchtzuiveringsinstallatie van een aluminiumfabriek.
De lantaarn vlak boven me op het platform van de brandtrap is nog net niet aangegaan. Ik heb de zon net zien ondergaan en ook gezien dat de lichten op het terrein langzaam aangingen. De grote lantaarn waar ik onder sta hangt boven op het dak, daarom zal de sensor de natriumdamplamp pas over een paar minuten laten aangloeien. De dikke buizen van de enorme installatie zijn nog nieuw en glimmen zilverachtig in het felle licht. Donkerpaarse wolken hangen in de lucht die meer bij een Amerikaanse western hoort dan op een Rotterdams industrieterrein. Intussen verbaas ik me over het boompje dat zo verloren tussen al dat metaal staat.
Bijna alle foto's maakt hij direct na zonsondergang. Wilschut gebruikt het moment waarop er een bijzondere menging van daglicht en kunstlicht is, omdat de kleuren dan een bijzondere intensiteit krijgen. Wolken verliezen dan hun massa en worden silhouetten, een dramatisch schouwspel in het laatste tegenlicht. Door alle terreinen steeds op hetzelfde moment te fotograferen, schept hij een eenheid tussen de uiteenlopende onderwerpen. Hij is zich wel bewust dat hij de esthetiek inzet, maar hij doet dit om mensen te laten kijken naar zaken waar ze normaal gesproken geen notie van zouden nemen. Een rondgang door het gebouw van het Havenbedrijf bevestigt dit. Medewerkers die de lift in of uitgaan zijn allemaal enthousiast over de foto's in het gebouw en vertellen dat ze trots zijn op hun haven. Ze zien bekende plekken op een onbekende manier. De reling op de voorgrond geeft je het gevoel dat je echt in de haven staat en je kan omdraaien en dan de andere kant op kan kijken. Als je kijkt naar de bedrijven op de foto dan weet je welke geluiden erbij horen. Doordat Wilschut zijn beelden zo'n hevige intensiteit weet mee te geven, komt dit soort associaties naar boven.
Wilschut kijkt uit naar de laatste foto die hij voor het project gaat maken. Hij weet precies welk standpunt hij nodig heeft voor de afsluiting van zijn project. Het probleem is alleen dat de plek er op dit moment nog niet is. Hoewel er in één jaar tijd 139 miljoen kubieke meter zand is opgespoten, is de tweede Maasvlakte nu nog niet af. Er is een speciale kraan ontwikkeld die een damwand gaat maken van blokken basalt, kubussen van twee kubieke meter. Ze zijn afkomstig uit een niet meer gebruikte waterkering en ruiken naar mosselen en zeewater. De kraan is zó geconstrueerd dat de blokken heel precies kunnen worden gestort. Hij heet Blockbuster, is knalblauw en heeft gele hekjes. Het lijkt Wilschut geweldig om een foto te maken van het nieuwste stukje Nederland, de nieuwste haven, maar dan wel vanaf de kraan, ver uit de kust en met zo'n mooi geel hekje op de voorgrond.
Lagos Photo 2012
Op uitnodiging van African Artist Foundation gaf ik dit jaar een vervolg aan werk dat ik eerder maakte in de stad Lagos in Nigeria. Zo ontstond de serie 'Center of Excellence'. Dit jaar toont LagosPhoto deze serie voor het eerst in zijn geheel. In het Eko Hotel Exhibition Hall zijn drie werken te zien en de overige vijf werken uit de serie worden getoond in Omenka gallery in Ikoyi. Bekijk hier de gehele serie 'Center of Excellence'. Meer informatie LagosPhoto2012 hier.
Tourist Information Istanbul
Urban Landscapes III
Curated by Karin van Bodegom en Bonnie Severien
Kunstenaars: Joep Overtoom, Hans Wilschut, Ingrid Siliakus, Karin van Bodegom, Nico Kool, Mark Robert Peters, Aram Tanis en Bonnie Severien.
Galerie de Meerse, Raadhuisplein 3, 2132 TZ Hoofddorp
open: wo t/m vrij 12.00 tot 17.00 uur, voor, tijdens en na voorstellingen in het theater, tevens op afspraak
023-5563727
galerie@demeerse.com
www.galeriedemeerse.com
1000 jaar Rotterdam
Aanwinst
Ter gelegenheid van het 25-jarigjubileum van Hogeschool Rotterdam is in de Kunsthal een ruime selectie werken uit het kunstbezit van de hogeschool te zien. De collectie kunstwerken is zeer gevarieerd en getuigt van gedurfde aankopen voor de hoofdlocaties van de hogeschool.De tentoonstelling markeert twee decennia verzamelen met oog voor tegendraadsheid en donkere romantiek. Werken van aankomende talenten zoals Koen Taselaar en Barbara Helmer zijn te zien naast werk van kunstenaars die hun sporen al verdiend hebben onder wie Vanessa Jane Phaff en Jos van Merendonk.
Gedurfde aankopen
De kunstcollectie van de hogeschool telt ruim honderd werken van meer dan tachtig kunstenaars, die op een enkeling na, als oud-student of docent van de Willem de Kooning Academie hun professionele sporen hebben verdiend. Van 44 verschillende kunstenaars zijn in de tentoonstelling werken te zien die sterk variëren in thematiek, techniek,medium en formaat. Als startpunt in de tentoonstelling is een klein, krachtig drieluik op papier van Henri Jacobs te zien, de eerste aankoop uit 1995. Daar tegenover hangt de meest recente aankoop die dateert van december 2011, een groot, exuberant drieluik op doek van koninklijk laureaat Marie Civikov. De tentoonstelling gaat in op de verschillende verwantschappen tussen de vele werken. Van abstracte en onderzoekende schilderkunst in het werk van Maarten Janssen en Ronald de Bloeme tot verfijnde tekeningen over de kwetsbaarheid van de mens van Juul Kraijer en Sarah van der Pols en desolate stadsbeelden van Hans Wilschut en Edwin Zwakman.
Uitgebreide kunstcollectie
In 1994 nam Hogeschool Rotterdam, waar de Rotterdamse Willem de Kooning Academie deel van uitmaakt, het initiatief om een kunstcollectie op te bouwen. Alsmaatschappelijk betrokken onderwijsinstelling die stevig in de Rotterdamse samenleving is verankerd, draagt de hogeschool graag bij aan het bevorderen van kunst en cultuur in Rotterdam. Sindsdien beheert een onafhankelijke kunstcommissie de collectievorming met een bescheiden budget. Tegelijkertijd weten studenten en medewerkers zich omringd en geïnspireerd door een gevarieerd kunstaanbod inde publieke ruimtes van de hogeschool.